Wetenschappelijk onderzoek

Ontwikkeling van nieuwe vormen van diagnostiek

Prof. dr. Dorine Swinkels

In ons onderzoek zijn we erop gericht om nieuwe bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek bruikbaar te maken voor patiënten. Zo heb ik samen met mijn team van de afdeling laboratoriumgeneeskunde een methode ontwikkeld om in het bloed het ijzerhormoon hepcidine te meten. Sinds kort kunnen wij ook de bloedconcentraties van de toxische ijzervormen vaststellen. Deze bloedbepalingen kunnen worden aangevraagd door dokters, onderzoekers en de farmaceutische industrie uit binnen en buitenland.

Samen met Prof Bert van den Heuvel en de afdeling Genetica hebben we genetische (DNA) diagnostiek ontwikkeld om aangeboren aandoeningen van de ijzerstofwisseling op te sporen. Momenteel ontwikkelen wij ook geavanceerde vormen van DNA diagnostiek, waarmee in de toekomst bij meer patiënten met tot nu onbegrepen aandoeningen, de oorzaak kan worden gevonden.

 

IJzerstofwisseling van de nier

Dr. Rachel van Swelm, Drs. Sanne van Raaij

De ijzerspiegel in het lichaam moet op peil worden gehouden. Hiervoor passen we als mensen de ijzeropname in de darm aan aan de ijzerbehoefte en scheiden we nauwelijks ijzer uit. In dat laatste proces speelt de nier een belangrijke rol door ijzer voor het lichaam vast te houden. Echter een teveel aan ijzer in de nier kan tot nierschade leiden of een nierziekte verergeren.

Het onderzoek van drs. Van Raaij is erop gericht de mechanismen te ontrafelen van hoe de nier omgaat met verschillende vormen van ijzer. Daarvoor bekijken we de processen in de nier tijdens normale fysiologie condities, tijdens condities waarbij de ijzerhuishouding in het bloed verstoord is en bij nieraandoeningen. Vervolgens bekijken we hoe verschillende vormen van ijzer betrokken kunnen zijn bij het veroorzaken van nierschade.

Dr. Van Swelm verricht onderzoek naar de manier waarop het ijzerbevattende hemoglobine schade toebrengt aan de nier. Tevens bekijken we de mogelijk beschermende rol van het ijzerregulerend hormoon hepcidine tijdens acute nierschade veroorzaakt door hemoglobine. Daarnaast bepalen we hoe belangrijk ijzerstapeling in de nier is voor het verergeren van chronische nierschade. Vervolgens onderzoeken we of het verminderen van ijzerstapeling in de nier een aanknopingspunt kan zijn voor nieuwe therapie tegen chronische nierschade.

 

IJzerbehandeling en darmbacteriën

Dr. Guus Kortman

Een tekort aan ijzer komt wereldwijd veel voor en leidt vaak tot bloedarmoede. Het is voor onze gezondheid heel belangrijk dat we voldoende ijzer in ons lichaam hebben. Daarom moeten we een ijzertekort aanvullen. Dit kan door het slikken van tabletten met ijzer of het verrijken van voedsel met ijzer. Ons lichaam neemt altijd maar een deel van het extra ijzer op, waardoor de rest in de dikke darm terecht komt. In onze dikke darm ‘wonen’ miljarden bacteriën in veel verschillende soorten. In deze darmflora, die we tegenwoordig darmmicrobiota noemen, leven ook schadelijke bacteriën die normaal gesproken onder de duim worden gehouden. Deze schadelijke bacteriën kunnen profiteren van het extra ijzer dat in de dikke darm terecht komt. Bij jonge Keniaanse kinderen die extra ijzer kregen vonden we een toename van schadelijke bacteriën, terwijl gezonde bacteriën in aantallen afnamen. Meer informatie


We bestuderen daarom de effecten van extra ijzer op de groei, samenstelling, stofwisseling en de agressiviteit van darmbacteriën. Uiteindelijk zal dit onderzoek leiden naar de ontwikkeling van ijzerpreparaten die veiliger zijn en geen nadelige effecten op de darmmicrobiota hebben. Dit is vooral belangrijk in ontwikkelingslanden waar veel infecties voorkomen, maar we onderzoeken ook of het slikken van ijzertabletten nadelige effecten heeft op de darmmicrobiota van Nederlandse nierpatiënten. Meer informatie

 

Optimalisatie van diagnostiek en behandeling van aandoeningen van de ijzerstofwisseling

Drs. Albertine Donker, kinderarts

Recent hebben we ondermeer een richtlijn geschreven over microcytaire anemieën. Meer informatie
Momenteel inventariseren we alle in Nederland wonende patiënten met Iron Refractory Iron Deficiency Anemia (IRIDA), een aangeboren vorm van bloedarmoede door ijzergebrek die niet goed met ijzertabletten behandeld kan worden. We hebben daarbij als doel een wetenschappelijk onderbouwd diagnostisch en therapeutisch stappenplan op te stellen voor deze aandoening. Tevens werken wij aan het vaststellen van normaalwaarden voor ijzer merkers in het bloed zoals die van hepcidine bij kinderen.


Verandering in ijzerstofwisseling na bloeddonatie

Drs. Nienke Schotten, biomedisch onderzoeker, en Dr. Marian van Kraaij, Internist-hematoloog, Sanquin.

Met een bloeddonatie verliest een donor ijzer. Het lichaam stelt vervolgens alles in het werk om dit weer teniet te doen. In dit onderzoek proberen we er achter te komen hoe dit precies gebeurt. Aan de hand van de resultaten denken we straks beter te kunnen vaststellen hoe we ijzergebrek bij donoren het beste kunnen voorkomen.

 

Directly to